Zużyte oleje i tłuszcze jadalne uważane za kłopotliwe odpady powstają niemal w każdej kuchni domowej, a przede wszystkim w punktach gastronomicznych. Według mojej analizy w gospodarstwie domowym powstaje od 3 do 6 kg rocznie zużytego oleju i tłuszczu, gdzie nie smaży się frytek i pączków. Sporo… a ile powstaje ich w Twojej działalności gastronomicznej? Zdecydowanie więcej.
Klasyfikacja odpadu – zużytego oleju jadalnego
Zużyte oleje i tłuszcze jadalne powstające w domowych kuchniach, ale również w dużych ilościach w restauracjach, piekarniach, cukierniach, food truckach, barach zaliczane są do odpadów komunalnych. Klasyfikowane są pod kodem 20 01 25, oleje i tłuszcze jadalne. Potwierdza to również Ministerstwo Klimatu i Środowiska w odpowiedzi na pismo Rzecznika MŚP oraz w komunikatach na stronie BDO, prowadzonej przez IOŚ-PIB.
Jednak pamiętaj, że MKiŚ w swoich wypowiedziach lub pismach podkreśla, że za ostateczną klasyfikację odpadów odpowiada zawsze wytwórca odpadów, a ich odpowiedzi nie stanowią wiążącej wykładni prawa i nie są prawnie wiążące dla organów administracji orzekających w sprawach indywidualnych.
Z pomocą może tu przyjść, zawarta w ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych (art. 2 ust. 1 pkt 32c), definicja: „zużyty olej kuchenny – odpad o kodzie 20 01 25, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, będący mieszaniną olejów oraz tłuszczów, powstały w wyniku czynności prowadzonych w związku z produkcją lub przetwarzaniem produktów spożywczych, w wyniku której nastąpiła zmiana ich właściwości fizycznych i chemicznych”.
Jeśli sposób pozbycia się zużytych olejów nie jest dla Ciebie jasny, to czytaj dalej.
Zużyte oleje jadalne z nieruchomości niezamieszkałych
W przypadku, gdy gmina przejęła nieruchomości niezamieszkałe (czyli takie, na której nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne, np. restauracja, piekarnia, cukiernia, bar, szkoła itd.) to zużyte oleje jadalne mogą zostać przekazane do zagospodarowania w ramach gminnego systemu odbioru odpadów komunalnych – tak wynika z pisma MKiŚ do Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców.
Do tej pory nie spotkałam gminy, która zdecydowała się na odbiór tej frakcji odpadów, pochodzącej z działalności gospodarczej w ramach opłaty za odpady komunalne. Natomiast są samorządy, które od przedsiębiorców pozostających w gminnym systemie przyjmują odpłatnie zużyte oleje i tłuszcze w punktach selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK). To bardzo dobre rozwiązanie dla firm, które wytwarzają małe ilości tych odpadów i chcą działać zgodnie z prawem.
Mimo że zużyte oleje i tłuszcze jadalne to odpady komunalne (o kodzie 20 01 25) mogą być przejmowane:
„przez wyspecjalizowane podmioty […] bezpośrednio z miejsca ich wytworzenia, czyli terenu nieruchomości zamieszkałej lub niezamieszkałej (np. na której prowadzona jest działalność gospodarcza). W takim przypadku mamy do czynienia z akcyjnym zbieraniem określonego rodzaju odpadów, którego nie należy traktować jako odbieranie odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, a więc nie wymaga uzyskania wpisu do rejestru działalności regulowanej” [fragment komunikatu ze strony BDO].
Kto może w takim razie przejąć zużyte oleje i tłuszcze jadalne? Firma, która posiada zezwolenie na zbieranie tych odpadów.
Zużyte oleje kuchenne z gospodarstw domowych są zbierane najczęściej w punktach selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz punktach zbiórki. To wszystko zależy od rozwiązań, jakie wdrożyła gmina. Nie każda gmina prowadzi zbiórkę zużytych olejów, ale wiele z nich decyduje się na ten krok, ponieważ odpady te mogą zostać poddane recyklingowi. Przetworzone oleje mogą pomóc gminom osiągnąć wymagane poziomy recyklingu odpadów komunalnych.
Dodatkowo ich selektywne zbieranie zmniejsza liczbę awarii sieci kanalizacyjnej i nie przysparza problemów na oczyszczalni ścieków.
Jeśli chcesz wdrożyć zbiórkę tego odpadu także w swoim domu i zadbać o swoją kanalizację, to tutaj znajdziesz wszystkie moje wskazówki.
Sposób pozbycia się zużytego oleju i tłuszczu jadalnego z działalności gospodarczej
Trzy wskazówki, by oleje kuchenne trafiły do utylizacji zgodnie z prawem:
- Podpisz umowę z firmą zbierającą lub przetwarzającą zużyte oleje i tłuszcze jadalne, wpisaną do BDO. Sprawdź zezwolenia, zanim podpiszesz dokumenty – odpowiadasz za wybór tego podmiotu. Podpisanie umowy nie zawsze jest konieczne, ale pozwala np. uregulować wzajemne obowiązki. Dokument może też się przydać podczas kontroli np. WIOŚ czy sanepidu.
- Zbieraj zużyte oleje i tłuszcze w szczelnych, opisanych beczkach na twardym podłożu. W taki sposób, by nie doszło do zanieczyszczenia gruntu, a w razie potrzeby można było umyć (wyczyścić) miejsce gromadzenia odpadów, np. w przypadku rozlania zużytego oleju. Tego typu odpady powinny być zbierane w pomieszczeniach, ponieważ w niskich temperaturach dochodzi do krzepnięcia oleju, a to utrudnia ich proces recyklingu.
- Uzyskaj potwierdzenie. Jako wytwórca odpadu komunalnego nie masz obowiązku prowadzenia ewidencji, taki obowiązek spoczywa na podmiocie zbierającym odpady. Choć ewidencja nie jest dla Ciebie obowiązkowa, warto mieć zaświadczenie o odbiorze. To dowód, że działasz zgodnie z prawem.



Zużyty olej i koszty dla firmy
Utylizacja zużytego oleju to nie zawsze jest koszt dla firmy, zwłaszcza przy wytwarzaniu większych ilości odpadów. Wiem od przedsiębiorców, że niektóre firmy odbierają te odpady za darmo, a czasem jeszcze za to płacą.
Jakie oleje i tłuszcze jadalne warto zbierać?
To olej po smażeniu ryb i mięsa, frytek, pączków, ale także z marynat, oleje z ryb czy suszonych pomidorów.
Od czego zacząć zbiórkę zużytego oleju? Pierwszy krok to…
Zużyte oleje i tłuszcze jadalne to odpady, które powstają niemal w każdej kuchni domowej oraz w działalnościach gastronomicznych. Najczęściej selektywnie zebrane odpady są przetwarzane na biopaliwa czy smary.
Jeśli nie masz w swoim biznesie wdrożonej zbiórki zużytego oleju kuchennego, to zacznij od sprawdzenia, ile go wytwarzasz. Warto ją rozpocząć, nawet w przypadku niewielkich ilości tych odpadów. Pamiętasz? W gospodarstwie domowym powstaje od 3 do 6 kg rocznie zużytego oleju i tłuszczu, gdzie nie smaży się frytek i pączków, to daje ok. 4-6 litrów.
Na początek wystarczy butelka ze szczelną nakrętką i wyznaczenie miejsca. Później znalezienie odbiorcy. Powodzenia!
Stan prawny na dzień: 3 marca 2025 roku
Bibliografia
- Czy olej posmażalniczy jest odpadem komunalnym? Rzecznik MŚP pyta w imieniu przedsiębiorcy,
https://rzecznikmsp.gov.pl/czy-olej-posmazalniczy-jest-odpadem-komunalnym-rzecznikmsp/ oraz
https://rzecznikmsp.gov.pl/ritilob/2021/02/Ministerstwo-Klimatu-Rzecznik-MSP-olej-posmazalniczy2.pdf,
dostęp: 3.03.2025 r. - Jak należy klasyfikować odpady w postaci zużytych olejów jadalnych, które powstają na nieruchomościach niezamieszkałych (np. w punktach gastronomicznych)? https://bdo.mos.gov.pl/news/jak-nalezy-klasyfikowac-odpady-w-postaci-zuzytych-olejow-jadalnych-ktore-powstaja-na-nieruchomosciach-niezamieszkalych-np-w-punktach-gastronomicznych/, dostęp: 3.03.2025 r.
- Uzupełnienie komunikatu z 30 grudnia 2020 r. dotyczącego sposobu klasyfikacji odpadów w postaci zużytych olejów jadalnych, które powstają na nieruchomościach niezamieszkałych (np. w punktach gastronomicznych) – przejmowanie przez wyspecjalizowane podmioty, https://bdo.mos.gov.pl/news/uzupelnienie-komunikatu-z-30-grudnia-2020-r-dotyczacego-sposobu-klasyfikacji-odpadow-w-postaci-zuzytych-olejow-jadalnych-ktore-powstaja-na-nieruchomosciach-niezamieszkalych-np-w-punktach-gastrono/, dostęp: 3.03.2025 r.
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19961320622, dostęp: 3.03.2025 r.
- Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach ciekłych,
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20061691199, dostęp: 3.03.2025 r. - Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20130000021, dostęp: 3.03.2025 r.
- Gdzie wylać olej lub tłuszcz po smażeniu? https://www.linkedin.com/pulse/gdzie-wyla%C4%87-olej-lub-t%C5%82uszcz-po-sma%C5%BCeniu-klaudia-makaruk/?trackingId=m6lclvLIhwtXFwZJmRhW%2BQ%3D%3D, dostęp: 3.03.2025 r.
Zdjęcia i grafiki: Klaudia Makaruk
Jeżeli masz jakieś pytania, wątpliwości lub chcesz podzielić się doświadczeniem w zbiórce zużytego oleju, to skomentuj artykuł lub napisz bezpośrednio na kontakt@zapanujnadodpadami.pl.
Udostępnij
