Tam, gdzie człowiek, pojawiają się i odpady – rzeczy, których już nie potrzebuje bądź się zniszczyły, nie jest w stanie ich wykorzystać, musi lub chce się ich pozbyć.
A komunalne? To potocznie śmieci bytowe związane z naszym codziennym życiem. Nie mam wątpliwości, że są wytwarzane w każdym domu i biznesie.
Definicja ustawowa
– odpady komunalne
to odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych, w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i odpady selektywnie zebrane:
a) z gospodarstw domowych, w tym papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory oraz odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble, oraz
b) ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe, jeżeli odpady te są podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych
– przy czym odpady komunalne nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych, pojazdów wycofanych
z eksploatacji oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych; niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają niesegregowanymi (zmieszanymi) odpadami komunalnymi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu odpadów,
ale przetwarzanie to nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości [art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach]
Brzmi skomplikowanie? Spokojnie, zaraz to uproszczę.
Odpady komunalne ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe
Odpady z innych źródeł? Czyli jakich? Tu przychodzi z pomocą wskazówka zawarta w unijnej dyrektywie – są to odpady pochodzące z handlu detalicznego, administracji, edukacji, służby zdrowia, mieszkalnictwa, usług gastronomicznych oraz innych usług i działalności, które mają podobny charakter i skład jak odpady z gospodarstw domowych.
Należą do nich również:
- odpady z pielęgnacji parków i ogrodów, takie jak liście, trawy i ścięte gałęzie drzew,
- odpady z usług oczyszczania targowisk i ulic, w tym zawartość pojemników na śmieci i zmiotki, ale już bez piasku, skały, błota i kurzu.
Dodatkowo wspomniana dyrektywa wskazuje również, że „odpady komunalne należy rozumieć jako odpowiadające rodzajom odpadów ujętym w rozdziale 15 01 i rozdziale 20, z wyjątkiem kodów 20 02 02, 20 03 04 i 20 03 06 z wykazu odpadów […]”, którego odpowiednikiem w polskim prawie jest tzw. katalog odpadów.
Do odpadów komunalnych nie zalicza się odpadów pochodzących z handlu i przemysłu na dużą skalę, niepodobnych do odpadów z gospodarstw domowych. Są to m.in. opakowania transportowe – kartony, palety, skrzynie.
Odpady ze źródeł innych niż gospodarstwa domowe są komunalne tylko wtedy gdy są podobne do nich pod względem charakteru i składu. Spójnik „i” oznacza konieczność spełnienia obydwu kryteriów: charakteru i składu.
Myślę, że charakter odnosi się do właściwości użytkowych odpadów i sposobu ich powstawania. Odpady komunalne to te, które powstają na co dzień w gospodarstwach domowych oraz podobnych do nich działalności (np. hoteli, biur, restauracji). Są to zazwyczaj odpady bytowe, powstające w związku z bytowaniem ludzi, np. uczniów, pracowników, klientów i najemców.
Skład odpadów dotyczy ich fizycznej i chemicznej zawartości, czyli tego, z czego są zbudowane. Odpady komunalne mają skład podobny do odpadów domowych, czyli składają się z materiałów takich jak papier, szkło, metale, tworzywa sztuczne, odpady organiczne oraz podobnych związków chemicznych.
Odpady komunalne z nieruchomości niezamieszkałych
Czy wiesz, jakie odpady możesz zaliczyć do komunalnych? Oto przykłady:
- Makulatura biurowa, czasopisma, notatki – powstają w domu i w każdym biurze.
- Butelki PET po wodzie czy innych napojach – takie same w domu i w firmie, w której np. pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia wody, napojów pracownikom. Od 1 października 2025 roku te opakowania zostaną objęte systemem kaucyjnym. Jeśli nie chcesz płacić podwójnie – kaucji i opłaty śmieciowej to przeczytaj artykuł.
- Odpady opakowaniowe (np. kartoniki, plastikowe opakowania po produktach spożywczych, puszki) – podobne w gospodarstwach domowych i w restauracjach.
- Bioodpady (np. resztki jedzenia, skoszona trawa) – generowane zarówno w domach, jak i w gastronomii czy hotelach.
- Zużyte przedmioty codziennego użytku (np. tekstylia, drobne sprzęty AGD) – mogą pochodzić zarówno z domów, jak i pensjonatów.
- Puste opakowania po kosmetykach i detergentach – powstają w domu i salonach fryzjerskich.
- Zużyte oleje i tłuszcze jadalne – wytwarzane są zarówno w domach, jak i gastronomii. Coraz więcej gmin odbiera te odpady z gospodarstw domowych, a od firm? Między innymi to wyjaśniam w moim artykule.



Niepotrzebny kalendarz – to odpad komunalny? To zależy…
Chcesz wyrzucić stare kalendarze. Jaki to odpad? Gdzie? O czym musisz pamiętać?
Tutaj są dwa przypadki:
Przypadek 1
Na co dzień używasz kalendarzy w swojej firmie czy pracy.
To odpad komunalny. Bez twardych elementów (okładek, ramek bądź spirali itp.) możesz go wrzucić do niebieskiego pojemnika lub worka na papier.
Zanim wyrzucisz, zabezpiecz dane osobowe – użyj niszczarki.
Przypadek 2
Jesteś sprzedawcą / producentem kalendarzy. Wiesz, że już Twoich kalendarzy nikt nie kupi.
Jest to odpad pochodzący z działalności gospodarczej, więc nie powinien trafić do odpadów komunalnych. Poszukaj firmę, która posiada właściwe zezwolenia.
A Ty wytwarzasz tylko odpady komunalne?
Napisz w komentarzu!
Myślę, że teraz już wiesz, który odpad jest komunalny. Wystarczy szybka analiza :). Powodzenia!
Stan prawny na dzień: 12 marca 2025 roku
Odpadowe ABC – to przewodnik po niezrozumiałym, urzędowym języku.
Bibliografia
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20130000021, dostęp: 12.03.2025 r.
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=celex%3A32018L0851, dostęp: 12.03.2025 r.
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20200000010, dostęp: 12.03.2025 r.
- Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19961320622, dostęp: 12.03.2025 r.
- Czy zużyte oleje i tłuszcze jadalne to odpady komunalne?, Klaudia Makaruk, https://zapanujnadodpadami.pl/czy-zuzyte-oleje-i-tluszcze-jadalne-to-odpady-komunalne/, dostęp: 12.03.2025 r.
- Czy zużyte oleje i tłuszcze jadalne to odpady komunalne?, Klaudia Makaruk, https://zapanujnadodpadami.pl/o-systemie-kaucyjnym/, dostęp: 12.03.2025 r.
- Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/slowniki/charakter.html, dostęp: 12.03.2025 r.
Charakter – zespół cech właściwych danemu przedmiotowi lub zjawisku, odróżniających je od innych przedmiotów i zjawisk tego samego rodzaju. - Słownik języka polskiego PWN, https://sjp.pwn.pl/szukaj/sk%C5%82ad.html, dostęp: 12.03.2025 r.
Skład:
1. «zbiór składników czegoś»
2. «stały, charakterystyczny dla danej substancji, prawidłowy jakościowo i ilościowo zestaw części składowych, np. pierwiastków, związków chemicznych»
Zdjęcia i grafiki: Klaudia Makaruk
Jeżeli masz jakieś pytania, wątpliwości to skomentuj artykuł lub napisz bezpośrednio na kontakt@zapanujnadodpadami.pl.
Udostępnij
